Nhà tranh vách đất

Nhà "mái tranh vách đất" ở nước ta đã có từ xa xưa nào rồi, và tồn tại như một kỹ thuật - nghệ thuật kiến trúc dân gian.

Ảnh minh họa

Ảnh minh họa

Gọi chung là "mái tranh vách đất" để nói về một dòng chất lượng kiến trúc - xây dựng thôi, chứ mỗi vùng miền đều có sản phẩm riêng độc đáo.

Mái lợp, ngoài tranh còn có lá cọ, lá mía, lá dừa nước..., đặc biệt có lá trung quân ở rừng miền đông Nam bộ chống cháy rất tốt. Vách nhà thì ngoài đá hộc, đá cuội, đá ong, còn có gạch đất không nung.

Những kỹ thuật độc đáo phổ biến ở Trung bộ và đông Nam bộ hay vùng núi Bắc bộ là trình tường bằng đất và làm vách "mành trĩ". Trong đó vách mành trĩ được cấu tạo với cốt tre đan ô vuông, lấp kín lại bằng vật liệu hỗn hợp sợi rơm với đất bùn pha sét. Loại vách này nhìn kỹ không khác gì vách tường gạch nhưng cách âm cách nhiệt thì tốt hơn hẳn.

Cho nên kỹ thuật "nhà tranh vách đất" không phải được lên ngôi như một giá trị thời thượng của chuyện đi tìm cảm giác lạ (như một số tường gạch giả vách đất ở vài khu resort), mà có giá trị kỹ thuật kiến trúc thật sự.

Đó là giá trị cách âm cách nhiệt tốt hơn hẳn so với mái ngói, tường gạch hay bê tông, nên tiết kiệm năng lượng tuyệt vời, nhất là ở xứ quá nóng hay quá lạnh. Thêm sự thân thiện môi truờng trong thời buổi chống stress quyết liệt của xã hội công nghiệp nữa.

Nhưng với những ưu điểm đã nêu trên, sự trở lại của kỹ thuật vật liệu thô sơ cũng giống như cách nó bị từ chối, vì loại vật liệu nào cũng phải phù hợp với nhiều tiêu chí khác như: nguồn cung cấp, sản xuất hàng loạt, tốc độ và sự tiện lợi trong thi công, độ bền và an toàn... Do đó, sự đặt để đúng chỗ vẫn giữ vai trò quan trọng và là một trong những tiêu chí có tính đẳng cấp cho người làm nghề.

Kiến trúc Nhà đẹp